Pacé is een gemeente in het departement Ille-et-Vilaine, op amper 8 kilometer ten westen van Rennes, de hoofdstad van Bretagne. Hoewel Pacé vandaag een rustige, groene forensengemeente is, heeft het een rijke en gevarieerde geschiedenis die teruggaat tot de vroege middeleeuwen. In 2026 is Pacé een gemeente die haar verleden koestert en tegelijkertijd sterk georiënteerd is op de toekomst.
Het woud van Mont-Mohon: het vroegmiddeleeuwse landschap
In de vroege middeleeuwen was het gebied rondom Pacé bedekt door een uitgestrekt woud: het forêt de Mont-Mohon. Dit woud strekte zich uit over een groot deel van het huidige westelijke Ille-et-Vilaine en was van groot strategisch belang. Het leverde brandhout en timmerhout voor de nederzettingen, bood bescherming en was een jachtgebied voor de lokale adel.
De eerste permanente bewoning van het gebied was nauw verbonden met de ontginning van dit woud. Boeren kapten bomen, legden akkers aan en bouwden boerderijen in de open plekken. Geleidelijk aan ontstonden de eerste dorpskernen van wat nu Pacé is. Restanten van het oude woud zijn nog te vinden in de groene gebieden rondom de gemeente.
De parochiekerk: een romaans monument
Het oudste overgebleven bouwwerk van Pacé is de parochiekerk. De romaanse kern van de kerk dateert uit de 11e eeuw, waarmee het een van de oudste gebouwen van de regio is. In de loop der eeuwen werd de kerk meerdere keren verbouwd en uitgebreid. Rond 1656 werd het gotische koor gebouwd en werd het schip verhoogd — een ingreep die de kerk het karakter gaf dat ze vandaag nog heeft.
De kerk is gewijd aan een lokale heilige en is het middelpunt van het historische dorpscentrum. Rondom de kerk lag vroeger het kerkhof, waarvan de grafstenen nog deels zichtbaar zijn. Het is een stille plek in het centrum van de anders drukke gemeente.
De koninklijke weg: Pacé als doorgangspunt
In de 17e en 18e eeuw liep de Route Royale no. 12 — de koninklijke weg naar Brest — dwars door Pacé van oost naar west. Deze weg, die Rennes verbond met de grote marinestad Brest, was een van de belangrijkste verbindingswegen van Bretagne. Het verkeer dat er langskwam — legers, kooplieden, postkoetsen — gaf Pacé een zeker economisch belang als doorgangspunt.
Aan deze weg lagen herbergen en smederijen die dienstdeden als rustpunten voor reizigers. Sporen van deze doorgangsrol zijn nog te zien in de bebouwing langs de historische kern van het dorp.
De Franse Revolutie en de opstand van 1793
Het meest dramatische moment in de geschiedenis van Pacé speelde zich af in 1793, tijdens de Franse Revolutie. De Nationale Conventie in Parijs had besloten tot een massale dienstplichtstelsel — de levée en masse — waarbij honderdduizenden mannen werden opgeroepen voor het revolutionaire leger.
In Bretagne leidde deze maatregel tot wijd verspreid verzet. De bevolking van Pacé sloot zich aan bij de opstand en confronteerde de Nationale Garde die was gestuurd om de conscriptie te handhaven. Bij de confrontatie kwamen drie leden van de Nationale Garde om het leven. Dit incident staat in de lokale geschiedschrijving bekend als “het gevecht van Pacé” en is een herinnering aan de turbulente tijd van de revolutie in het Bretonse platteland.
Het verzet in Bretagne maakte deel uit van een breder fenomeen: de Chouannerie, een contrarevolutionaire opstand in het westen van Frankrijk die jaren duurde en veel slachtoffers eiste. Pacé was een van de gemeenten waar dit verzet duidelijk tot uiting kwam.
De 19e en vroege 20e eeuw: een landelijk dorp
Na de Revolutie en de Napoleontische oorlogen keerde de rust terug in Pacé. De gemeente bleef gedurende de hele 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw een overwegend agrarische gemeenschap. De bewoners leefden van akkerbouw, veeteelt en kleine ambachten. De bevolkingsomvang bleef relatief stabiel en veranderde nauwelijks.
Pas na de Tweede Wereldoorlog begon er iets te veranderen. De wederopbouw en de economische groei van de jaren vijftig brachten meer welvaart, en de aanleg van betere wegen maakte Pacé meer bereikbaar vanuit Rennes.
De groei vanaf de jaren zestig: Pacé als forensengemeente
De echte transformatie van Pacé begon in de jaren zestig. De economische groei van Rennes en de uitbreiding van de universiteit en de technologische industrie in de regio creëerden een enorme vraag naar woningen buiten de stad. Pacé, met zijn landelijke karakter en nabijheid van Rennes, was een aantrekkelijke vestigingsplek voor gezinnen die niet in de stad wilden wonen maar er wel wilden werken.
In 1965 werd de wijk Village Neuf gebouwd — de eerste grote woonwijk in de moderne zin van het woord. Later volgden andere wijken zoals Beausoleil. De bevolking groeide in enkele decennia van een paar duizend naar meer dan 11.000 inwoners. Pacé veranderde van een landelijk dorp in een moderne forensengemeente, maar behield tegelijkertijd veel van zijn groene karakter door de ruime opzet van de nieuwe wijken.
Pacé vandaag: groen en actief
In 2026 is Pacé een goed georganiseerde gemeente met een uitstekende kwaliteit van leven. De gemeente heeft veel aandacht voor groenbeheer: er zijn parken, wandelpaden en fietsroutes die de verschillende wijken verbinden en toegang geven tot het omringende landschap. Twee waterlopen — de Flume en de beek Champalaune — doorkruisen de gemeente en vormen groene aders door het stedelijk weefsel.
Pacé heeft een actief cultureel leven met een bibliotheek, sportverenigingen, een muziekschool en diverse evenementen door het jaar heen. De gemeentelijke markt en het jaarlijkse dorpsfeest zijn populaire ontmoetingsplaatsen voor de bewoners. Meer over winkelen en diensten: winkelen in Pacé.
Voor wie in Pacé wil overnachten: overnachten in Pacé. En voor restaurants en eten in de gemeente: eten in Pacé. Meer over regionale specialiteiten: lekkernijen uit Pacé.
Veelgestelde vragen over de geschiedenis van Pacé
Waar ligt Pacé in Bretagne?
Pacé ligt in het departement Ille-et-Vilaine, op slechts 8 kilometer ten westen van Rennes. De gemeente heeft een oppervlakte van bijna 35 km² en heeft ruim 11.000 inwoners.
Wat is de historische betekenis van het woud van Mont-Mohon?
In de vroege middeleeuwen strekte het grote woud van Mont-Mohon zich uit over het gebied van Pacé. Dit woud was van strategisch en economisch belang en de eerste nederzettingen ontstonden door de ontginning ervan.
Wat gebeurde er in Pacé tijdens de Franse Revolutie?
In 1793 vond er in Pacé een opstand plaats tegen de nationale conscriptie. Bij de confrontatie met de Nationale Garde kwamen drie soldaten om het leven. Dit incident staat bekend als ‘het gevecht van Pacé’.
Wanneer begon Pacé te groeien als forensengemeente?
Pacé begon te groeien in de jaren zestig door haar ligging vlakbij Rennes. De eerste nieuwe woonwijk, Village Neuf, werd in 1965 gebouwd. Sindsdien groeide de bevolking van enkele duizenden naar meer dan 11.000 inwoners.
Hoe oud is de parochiekerk van Pacé?
De romaanse kern van de parochiekerk van Pacé dateert uit de 11e eeuw. Het koor werd gebouwd rond 1656, toen ook het schip werd verhoogd. Het is een van de oudste gebouwen van de gemeente.
Informatie aangepast in maart 2026.
