De vroegste geschiedenis van Saint-Gilles-Croix-de-Vie
Saint-Gilles-Croix-de-Vie is vandaag een populaire badplaats aan de Atlantische kust van de Vendee, maar zijn geschiedenis gaat eeuwen terug. In de negende eeuw vestigden monniken van Saint-Gilles-du-Gard zich in het gebied, dat toen de naam Sidunum droeg. Ze stichtten er een priorij en bouwden een versterkte kerk. Rondom deze religieuze kern groeide een nederzetting die langzaam uitwaaierde naar de oevers van de rivier de Vie.
In de Middeleeuwen ontwikkelde de stad zich tot een belangrijke havenplaats. Schepen met een laadvermogen van honderd ton konden de haven aanlopenen, wat de stad een centrale rol gaf in de regionale handel. De hoofdstraat, tegenwoordig de Rue Torterue, was de ruggengraat van het middeleeuwse stadsleven.
Het ontstaan van Croix-de-Vie
De stad die we nu kennen als Saint-Gilles-Croix-de-Vie bestond historisch gezien uit twee afzonderlijke gemeenten op weerszijden van de rivier de Vie. Op de rechteroever ontstond Croix-de-Vie toen de Hertog van Montausier aan bewoners van Saint-Gilles percelen aanbood op het zogeheten kleine eiland, zodat ze er hun huizen konden bouwen. Tussen 1601 en 1610 liet Marie de Beaucaire de grote pier en de nieuwe kade van Madame aanleggen, en van 1611 tot 1613 bouwde ze er ook een kapel. In 1690 werd Croix-de-Vie een zelfstandige parochie, en de twee gemeenten leidden sindsdien elk hun eigen leven.
De rivier de Vie was niet alleen een geografische grens, maar ook een sociale en politieke scheidslijn. Dat bleek wel tijdens de turbulentste periode in de Franse geschiedenis.
De Vendee-oorlog en de revolutionaire periode
Tijdens de Vendee-oorlog, die woedde van 1793 tot 1796, stonden de twee oevers van de Vie letterlijk tegenover elkaar. De vissers en gewone mensen van Croix-de-Vie waren royalisten, aanhangers van de Witte partij. De kooplieden en scheepseigenaren van Saint-Gilles-sur-Vie kozen de kant van de republiek, de Blauwen. De rivier was de frontlijn van een burgeroorlog die heel de Vendee in zijn greep hield en tienduizenden slachtoffers eiste.
Ook tijdens de Honderd Dagen in 1815, de korte terugkeer van Napoleon, laaide de spanning opnieuw op. Pogingen tot een opstand in de regio werden neergeslagen, maar de herinnering aan de Vendee-oorlog bleef generaties lang levend in het collectieve geheugen van de streek.
De negentiende eeuw: visserij en badplaatsontwikkeling
In de negentiende eeuw vond Saint-Gilles-Croix-de-Vie zijn economische identiteit in twee sectoren: de visserij en het badplaatstoerisme. De sardienvisserij groeide uit tot een van de belangrijkste economische pijlers. Schepen vertrokken vanuit de haven van Saint-Gilles om sardienen te vangen voor de kust van Bretagne en de Vendee. De vis werd ingeblikt in de plaatselijke conservenfabrieken, een industrie die de stad jarenlang werk en welvaart bracht.
Tegelijkertijd begon de trein zijn intrede te doen in de Vendee. Vanaf de jaren 1880 konden stadsbewoners uit het binnenland, en zelfs uit Parijs, de badplaatsen aan de Atlantische kust bereiken. Saint-Gilles-Croix-de-Vie profiteerde hier van en ontwikkelde zijn strand, zijn boulevard en zijn vakantie-accommodaties. Pensions, hotels en villa’s schoten uit de grond.
De fusie van 1967 en de erkenning als badplaats
Op 23 januari 1967 fuseerden Saint-Gilles-sur-Vie en Croix-de-Vie officieel tot de nieuwe gemeente Saint-Gilles-Croix-de-Vie. Het idee came van Marcel Ragon en Charles Grasset; Ragon werd de eerste burgemeester van de nieuwe fusiegemeente. De eenwording was logisch: de twee stadsdelen waren door de eeuwen heen steeds nauwer verbonden geraakt, en samen stonden ze sterker als toeristenbestemming en economische eenheid.
In 1982 werd Saint-Gilles-Croix-de-Vie officieel erkend als badplaats (station balnéaire), een erkenning die de stad terecht in de schijnwerpers zette als een van de mooie kustbestemmingen van de Vendee. De vissershaven specialiseerde zich verder in sardienen, en tot op de dag van vandaag is het de tweede sardienvisserijhaven van Frankrijk.
Saint-Gilles-Croix-de-Vie vandaag: van historia naar heden
In 2026 is Saint-Gilles-Croix-de-Vie een bloeiende kuststad met een rijke erfenis. De twee historische stadsdelen zijn nu volledig verweven, maar bewaren elk hun eigen karakter. Aan de haven vind je nog altijd de vissersschepen, de conservenfabrieken en de gezellige restaurants waar je verse sardienen kunt eten. In de smalle straatjes van het historische centrum herken je de sporen van de middeleeuwen en de negentiende-eeuwse bloeitijd.
De stranden van Saint-Gilles-Croix-de-Vie trekken elk zomer duizenden bezoekers aan. De boulevard is sfeervol, de markten zijn levendig en het culturele aanbod is groeiende. Voor wie geinteresseerd is in de geschiedenis van de Vendee, is Saint-Gilles-Croix-de-Vie een uitmuntend vertrekpunt. Vanuit hier verken je ook gemakkelijk de omgeving: de bocage van de Vendee, de eilanden Noirmoutier en Yeu, en de historische stad La Roche-sur-Yon.
Wil je meer weten over Saint-Gilles-Croix-de-Vie? Bekijk dan ook onze gidsen over de beste restaurants in Saint-Gilles-Croix-de-Vie, de stranden van Saint-Gilles-Croix-de-Vie en wat te doen en te zien in Saint-Gilles-Croix-de-Vie voor een volledig beeld van deze charmante badplaats aan de Atlantische kust.
Veelgestelde vragen
Wanneer zijn Saint-Gilles-sur-Vie en Croix-de-Vie samengevoegd?
Op 23 januari 1967 fuseerden Saint-Gilles-sur-Vie en Croix-de-Vie tot de gemeente Saint-Gilles-Croix-de-Vie. Het initiatief kwam van Marcel Ragon, die de eerste burgemeester werd.
Wat was de rol van Saint-Gilles-Croix-de-Vie in de Vendee-oorlog?
Tijdens de Vendee-oorlog (1793-1796) vormde de rivier de Vie de scheidslijn tussen royalisten en republikeinen. Bewoners van Croix-de-Vie steunden de Witte partij, terwijl kooplieden van Saint-Gilles-sur-Vie bij de Blauwen hoorden.
Waarvoor is Saint-Gilles-Croix-de-Vie historisch gezien bekend?
De stad heeft een lange zeevaarthistorie en staat bekend om zijn sardienvisserij. Het is de tweede sardienvisserijhaven van Frankrijk. Sinds 1982 is het officieel erkend als badplaats.
Wanneer kwamen de eerste monniken naar Saint-Gilles?
In de negende eeuw vestigden monniken van Saint-Gilles-du-Gard zich in het gebied, dat toen Sidunum heette. Ze stichtten een priorij en een versterkte kerk, waarrond de nederzetting groeide.
Wanneer werd Saint-Gilles-Croix-de-Vie erkend als badplaats?
Sinds 1982 is Saint-Gilles-Croix-de-Vie officieel erkend als badplaats. De ontwikkeling van het toerisme begon al in de jaren 1880, toen de spoorweglijn de stad bereikbaar maakte voor vakantiegangers.
Informatie aangepast in maart 2026.
